view this page in bengali

kaNikaa
kaNikaa / sanchayitaa --- rabeendranaatha Thaakura

jathaartha aapana


kuShmaaNDera mane mane baRo abhimaana,
baa(n)shera maachaaTi taara puShpaka bimaana.
bhuleo maaTira paane taakaaya naa taai,
chandrasooryataarakaare kare `bhaai bhaai'.
nabhashchara ba'le taa(n)ra manera bishbaasa,
shoonya-paane cheye taai chhaaRe se nishbaasa.
bhaabe, `shudhu moTaa ei bo(n)Taakhaanaa more
be(n)dhechhe dharaara saathe kuTumbitaaDore;
bo(n)Taa jadi kaaTaa paRe takhani palake
uRe jaaba aapanaara jyotirmaya loke.'
bo(n)Taa jabe kaaTaa gela, bujhila se khaa(n)Ti---
soorya taara keha naya, sabai taara maaTi.

haate-kalame


bolataa kahila, e je kShudra mauchaaka,
erai tare madhukara eta kare jaa(n)ka!
madhukara kahe taare, tumi eso bhaai,
aaro kShudra mauchaaka racho dekhe jaai.

gRihabheda


aamra kahe, ekadina, he maakaala bhaai,
aachhinu banera maajhe samaana sabaai;
maanuSha laiyaa ela aapanaara ruchi---
moolyabheda shuru hala, saamya gela ghuchi.

garajera aatmeeyataa


kahila bhikShaara jhuli Taakaara thalire,
aamaraa kuTumba do(n)he bhule geli ki re?
thali bale, kuTumbitaa tumio bhulite
aamaara jaa aachhe gele tomaara jhulite.

kuTumbitaa


kerosina-shikhaa bale maaTira pradeepe,
bhaai ba'le Daako jadi deba galaa Tipe.
henakaale gaganete uThilena chaa(n)daa;
kerosina bali uThe, eso mora daadaa.

udaaracharitaanaam


praacheerera chhidre eka naamagotraheena
phuTiyaachhe chhoTo phula atishaya deena. 
dhik-dhik kare taare kaanane sabaai;
soorya uThi bale taare, bhaalo aachhi bhaai?.

asambhaba bhaalo


jathaasaadhya-bhaalo bale, ogo aaro-bhaalo,
kon sbargapuree tumi kare thaako aalo?
aaro-bhaalo ke(n)de kahe, aami thaaki haaya
akarmaNya daambhikera akShama eerShaaya.

pratyakSha pramaaNa


bajra kahe, doore aami thaaki jatakShaNa
aamara garjane bale meghera garjana,
bidyutera jyoti bali mora jyoti raTe,
maathaaya paRile tabe bale--- `bajra baTe!'

bhaktibhaajana


rathajaatraa, lokaaraNya, mahaa dhumadhaama---
bhakteraa luTaaye pathe karichhe praNaama. 
patha bhaabe `aami deba', ratha bhaabe `aami',
moorti bhaabe `aami deba'--- haase antaryaamee. 

upakaaradambha


shaibaala dighire bale uchcha kari shira,
likhe rekho, eka pho(n)Taa dilema shishira.

sandehera kaaraNa


`kata baRo aami' kahe nakala heeraaTi.
taai to sandeha kari naha Thika khaa(n)Ti.

akRitajna


dhbaniTire pratidhbani sadaa byangga kare,
dhbani-kaachhe RiNee se je paachhe dharaa paRe.

nijera o saadhaaraNera


chandra kahe, bishbe aalo diyechhi chhaRaaye,
kalangka jaa aachhe taahaa aachhe mora gaaye.

maajhaarira satarkataa


uttama nishchinte chale adhamera saathe,
tinii madhyama jini chalena taphaate.

natisbeekaara


tapana-udaye habe mahimaara kShaya,
tabu prabhaatera chaa(n)da shaantamukhe kaya,
apekShaa kariyaa aachhi astasindhuteere
praNaama kariyaa jaaba udita rabire.

kartabyagrahaNa


ke laibe mora kaarya, kahe sandhyaarabi---
shuniyaa jagat rahe niruttara chhabi.
maaTira pradeepa chhila; se kahila, sbaamee,
aamaara jeTuku saadhya kariba taa aami.

dhrubaaNi tasya nashyanti


raatre jadi sooryashoke jhare ashrudhaaraa
soorya naahi phere, shudhu byartha haya taaraa.

moha


nadeera epaara kahe chhaaRiyaa nishbaasa,
o paarete sarbasukha aamaara bishbaasa. 
nadeera o paara basi deerghashbaasa chhaaRe---
kahe, jaahaa kichhu sukha sakalai o paare.

phula o phala


phula kahe phukaariyaa, phala, ore phala,
kata doore rayechhisa bal more bal!
phala kahe mahaashaya, kena haa(n)kaahaa(n)ki---
tomaarai antare aami nirantara thaaki.

prashnera ateeta


he samudra, chirakaala kee tomaara bhaaShaa?
samudra kahila, mora ananta jijnaasaa. 
kisera stabdhataa taba ogo giribara?
himaadri kahila, mora chiraniruttara.

mohera aashangkaa


shishu puShpa aa(n)khi meli herila e dharaa---
shyaamala, sundara, snigdha, geetagandha-bharaa;
bishbajagatere Daaki kahila, he priya,
aami jatakaala thaaki tumio thaakiyo.

chaalaka


adRiShTere shudhaalema, chiradina pichhe
amogha niShThura bale ke more Thelichhe?
se kahila, phire dekho. dekhilema thaami,
sammukhe Thelichhe more pashchaatera aami.